martedì 24 agosto 2010

Atıf Yılmaz Batıbeki Sineması

Atıf Yılmaz Batıbeki'den dersler almıştım gençliğimde!
Atıf Yılmaz Batıbeki Sineması, 1949'da Ömer Lütfi Akad'ın sinema filmleri yönetmeye başlaması ile başladı, Atıf Yılmaz Batıbeki, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Akademisi'nde Resim Bölümü'nden mezûn olduktan itibâren Ömer Lütfi Akad'ın asistanlığını yapmıştı, Resim'den Sinema'ya yönelmekteydi Atıf Yılmaz Batıbeki.
Ömer Lütfi Akad da bana dersler vermiş bir Sinemacı idi!
Ömer Lütfi Akad'ın yaptığı filmlerin çoğunu izledim, sonra da, Atıf Yılmaz Batıbeki'nin filmleri.
Atıf Yılmaz, bir uyarlama ustası olduğu gibi, bir senaryo ustası idi, yazdığı senaryoları sinemalaştırmayı da sevmekteydi. Atıf Yılmaz'ın senaristleri vardı, çoğu iyi, usta senaristlerdir.
Atıf Yılmaz'ın oyuncuları vardı, çoğu ile hep dost kalmıştı.
Atıf Yılmaz'ın kameramanları, dekorcuları, kostümcüleri, yapımcıları, dağıtımcıları vardı.
Atıf Yılmaz'ın nasıl bir sinema ile yaşadığını anlamalıyız elbette, Dünya Sineması içinde Atıf Yılmaz Batıbeki Sineması'nın yeri, tarihi, özellikleri nelerdi, öğrenmeliyiz, anlamalıyız.
Atıf Yılmaz, 1925'de doğup 2005'de vefât etmiş bir Yönetmen idi, 80 yıl yaşadı!
Atıf Yılmaz Batıbeki'nin 80 Yıl'da hiç dinlenmeden sinema yaptığını izleyicileri, dostları, öğrencileri bilirler.
Atıf Yılmaz Batıbeki'nin asistanları arasında, Halit Refiğ, Metin Erksan, Yılmaz Güney, Zeki Ökten, Ömer Kavur vardır, yıllarca sinemacı yetiştirdi Atıf Yılmaz Batıbeki.
Atıf Yılmaz'ın sinema sanatı'nı, dünya'daki sinemacı ustalar ile aynı biçimde algıladığının da farkındayız. Atıf Yılmaz Batıbeki, İtalyan Fellini, Fransız Truffaut, Amerikalı Scorsese, Alman Herzog, İsveçli Bergman, Polonyalı Wajda, Macar Szabo, Çek Forman, Mısırlı Yusuf Şahin, Hintli Satrajit Ray, Japon Kurosawa, Rus Bondarçuk, İspanyol Saura, Yunan Angelopulos, Lübnanlı Akad gibi usta bir Yönetmen idi, aynı Sinema'yı yapmıştı öteki ustalar ile.
Atıf Yılmaz Batıbeki, Mersin'de başladığı hayat'ının çoğunu İstanbul'da yaşamıştı, İstanbul'un Sinemacısı olarak vefât etmişti, 1950'lerdeki ilk filmi "Mezarımı Taştan Oyun" filminden 2005'e, İstanbul'u anlatmıştı. Atıf Yılmaz Batıbeki'nin ilk filminin başrol oyuncusu Merhûm Hüseyin Peyda ile son kez Kadıköy'deki Balıkçılar Çarşısı'nda karşılaşmıştık yıllar önce, kısa bir süre sonra da Hüseyin Peyda vefât etti, demek ki, Atıf Yılmaz Batıbeki ile aramızda tarihsel bir bağ vardı, ilk oyuncusu Hüseyin Peyda'yı çok izlemiştim!
Atıf Yılmaz'ın oyuncuları arasında Yılmaz Güney de vardı, Türkân Şoray vardı, Tarık Akan vardı, Hale Soygazi vardı. Atıf Yılmaz'ın sinema'yı bir sosyal eğitim işlevi ile anladığını da, seçtiği oyuncularını incelerken görmek mümkün idi.
Yılmaz Güney, Cannes Film Festivali'nde, 1982'de Büyük Ödül kazanmıştı.
Atıf Yılmaz'ın asistanlığını yaparken sinema sanatı'nın özelliklerini öğrenmişti Yılmaz Güney, daha sonra 115 kadar film yönetmiş, filmlerde oynamış, senaryolar yazmıştı.
bu açıdan, Atıf Yılmaz Batıbeki'nin en iyi öğrencilerinden biridir, Yılmaz Güney.
ama, Ömer Kavur gibi öğrencileri de vardır, Atıf Yılmaz'ın, daha farklı, "kişisel bir sinema" yaratmış bir Yönetmen'di, Ömer Kavur.
Atıf Yılmaz'ın onlarca filmini izledim, her birini incelemek, hatırlamak, yazmak gerekir, ama şimdi yazık ki bu kadarını yazmak zorundayım.
Atıf Yılmaz Batıbeki, Türkiye'de, Muhsin Ertuğrul, Ömer Lütfi Akad gibi ilk büyük yönetmenlerin ardından ustalaşmış, büyük bir Sinemacı idi.
SİNAN ÖNER